Expeditie Nieuwe Gezichten

“Tijdens de expeditie leer je werven vanuit identiteit van iemand en niet zozeer mensen te benaderen als marketingdoelgroep.”
Jacquelien Willemse, programmaleider van het Nationaal Jaar en projectleider van de Expeditie Nieuwe Gezichten

Dit jaar is het Nationaal Jaar Vrijwillige Inzet. Een initiatief vanuit NOV (Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk) om dit jaar vrijwillige inzet extra in de spotlight te zetten, bij hen die zich nu nog niet inzetten voor onze samenleving.

Onder de naam en slogan ‘Mensen maken Nederland’ ondersteunt NOV vrijwilligersorganisaties om zich op de kaart te zetten.

Jacquelien Willemse is programmaleider van het Nationaal Jaar en projectleider van de Expeditie Nieuwe Gezichten. Het VSBfonds, Oranje Fonds en Kansfonds zijn hierin een bijzondere samenwerking aangegaan. De eerste expedities zijn net van start.

En donderdag 1 april spreken we hierover tijdens de FIN Online Koffietafel. In aanloop hiernaartoe interviewden we Jacquelien Willemse.

Wat houdt een Expeditie Nieuwe Gezichten in?

“Het is een methodiek waarbij we organisaties willen uitnodigen om buiten de gebaande paden nieuwe gezichten te betrekken. Het heet niet voor niets een expeditie. Bestaande paden om nieuwe vrijwilligers te werven zijn vaak gericht op bijvoorbeeld ‘hoe schrijf je een vacature of een goede wervingstekst? Heel belangrijk om dat ook goed te doen, maar wij zien dat er nog meer nodig is. De methode bestaat uit drie elementen: we werken vanuit een Customer Journey om je te leren verplaatsen in dat nieuwe gezicht dat je zoekt, vanuit Design Thinking om via kleine stapjes grootste plannen maken en je onderzoekt de organisatiecultuur. Want hoe open sta je werkelijk voor nieuwe gezichten? Wat betekent het als er een nieuw gezicht in je organisatie bij komt. Sta je daar echt voor open?”

Staan de meeste organisaties er niet voor open dan?

“Mensen in vrijwilligersorganisaties verenigen zich om samen iets leuks te doen, iets te betekenen vanuit een zelfde drijfveer. En samen iets doen, doe je vaker met de mensen die op je lijken dan de mensen die anders zijn. Dat is heel menselijk. Maar ben je op zoek naar nieuwe gezichten, naar nieuwe vrijwilligers en vraag je je af hoe je die andere groep kunt bereiken? Dat is geen makkelijke vraag, daar ben je even mee bezig. Het vraagt bereidheid om tijd en energie te steken in vrijwilligers die je nodig hebt, maar die je eerder niet aan jouw organisatie kon verbinden.”

Er zijn al een paar expedities opgestart. Wat levert het mensen en organisaties op?

“Het levert een andere kijk op werving op. Eentje die niet gericht is op mensen attenderen hoe ze vrijwilliger kunnen worden. Maar hoe kun je als mens bijdragen aan de samenleving: vanuit zingeving. Tijdens de expeditie leer je werven vanuit identiteit van iemand en niet zozeer mensen te benaderen als marketingdoelgroep. De werving gaat over dat wat je verbindt. Bijvoorbeeld: je bent allebei moeder. Dat biedt een compleet andere benadering dan werven in een doelgroep ‘vrouwen met een niet-westerse achtergrond’. Hoe sluit je in je werving aan bij die identiteit? Niet iedereen wil vrijwilliger worden, maar veel willen wel iets bijdragen. Ga in je communicatie en werving zitten op dat wat je als organisatie echt wil betekenen. Dan vind je de mensen die daarbij passen."

Het levert ideeën en inspiratie op om eens iets anders te proberen. Het levert inzicht in je eigen organisatie op. Daar heeft ieder zo zijn blinde vlek. Plus het levert bewustzijn op: i wat voor cultuur hebben we eigenlijk? Is dit hoe we het willen? Of zouden het we liever op een andere manier willen inrichten? We nodigen expeditieleden uit om een prototype te maken en daarin groots en meeslepend te denken. Dat is een proces en kan niet in één keer.

Je gaat op reis met een zoektocht naar anderen. Daarbij is het goed om te weten wat jouw vertrekpunt is: als ik hier vandaan vertrek, maak ik dan de meeste kans om díe mensen binnen te halen die ik zoek? Het vraagt aanpassingen in je organisatie. Dat kan zijn in structuur maar ook in cultuur.”

Waarom heet het een ‘expeditie’? En niet ‘training’ of opleiding’?

“Een training of opleiding kan de suggestie wekken dat we deelnemers vaardigheden gaan aanleren of een stappenplan geven hoe je deze nieuwe gezichten bereikt. In dit traject gaat het over wat je mogelijk kan maken voor jezelf. We geven de nodige bagage en een reisgids mee, maar zult zelf moeten ontdekken welke bagage je kan en wilt toepassen. Je vult je eigen expeditielogboek in met je eigen doelen. Daarbij kom je op gezette tijden je reisgezelschap weer tegen om bij te praten en te zien waar we je verder op weg kunnen helpen. Je stippelt verder zelf je route uit en bepaald zelf hoeveel tijd je aan het traject besteedt. Voor het vraagstuk hoe je nieuwe gezichten bereikt zijn nog geen pasklare antwoorden. Die gaan we met elkaar ontdekken en de ontdekkingen delen we verder."

Waarom is dit een nieuwe vorm van vrijwilligerswerving?

“Het is niet alleen op de ander gericht, maar ook op jezelf. In een periode van 14 weken ga je op pad met je eigen organisatie en in samenwerking met andere organisaties. Het hele traject is erop gericht om je organisatie zo te voeden dat je echt open gaat staan voor anderen. Dat betekent een nieuwe paden aanleggen. Hoe maak je van je organisatie een plek waar nieuwe gezichten zich thuis voelen en zichzelf kunnen zijn. Zodat ze ook willen blijven. Het werven van nieuwe gezichten is immers niet alleen marketing. Het gáat ook over die organisatiecultuur. Word je geworven door een hippe club en kom je terecht in een starre organisatie die alleen vastdenken. Dan ga je weer weg. En moet de organisatie opnieuw op zoek. Wat heb je dan bereikt?”

Oranje Fonds, VSBfonds en Kansfonds ondersteunen de expedities en werken hierin samen. Wat betekent dat voor NOV en het Nationaal Jaar?

“Deze samenwerking staat in het teken van op zoek zijn naar elkaars kwaliteiten en wat je meer dan alleen financieel voor elkaar kunt betekenen. Er is nieuwsgierigheid naar antwoorden op de vraag ‘hoe doe je dat dan, nieuwe gezichten betrekken’. Er is een lerende houding. En dat vraagt ook kwetsbaarheid. In die zin gaan zij ook met ons op expeditie. Het kwetsbare is dat de resultaten niet op voorhand vaststaan. En dat is ook het spannende van een expeditie: je weet wel wat je er allemaal in stopt en meegeeft, maar je weet niet precies waar iedereen naar huis gaat. Je weet alleen zeker dat je een hoop beleefd hebt!”

Hoe kunnen de leden van de FIN Expeditie Nieuwe gezichten gebruiken voor hun eigen organisatie en voor hun partners (de organisaties die zij ondersteunen)?

“Ze kunnen bedenken welke organisaties ze deze aanpak toewensen? Zij komen natuurlijk ook organisaties tegen die vastzitten in hun denken en daardoor niet de resultaten halen die ze zouden willen. Welke mogelijkheden zie je om het succes van die inhoudelijke projecten te vergroten. De randvoorwaarde is dan dat er genoeg vrijwilligers zijn. En dan kan een expeditie bijdragen om die nieuwe gezichten te vinden.”

Wat wil je bereiken met de expedities?

“Het doel van het Nationaal Jaar Vrijwillige Inzet is om meer en andere gezichten te betrekken bij het vrijwilligerswerk. De expedities zijn daar een onderdeel van. Daarnaast willen we via de campagne Mensen maken Nederland vrijwillige inzet positief bekend maken bij hen die nog geen vrijwilliger is en proberen we o.a. ook via de Nationale Aanpak Medewerkersvrijwilligers een impuls te geven. Via deze weg willen we bewustwording creëren waarbij organisaties zichzelf durven af te vragen hoe zij op een duurzame manier voor nu en in de toekomst hun ambities met zowel hun bestaande als nieuwe vrijwilligers kunnen bereiken. Daarbij geloven we echt in diversiteit en dat het bijdraagt aan het organisatiesucces.”

Er zit ook een spelelement in de expedities: het Jam Cultures Spel. Wat is het doel van het spel? Kun je ook iets winnen?

“Doel van het spel is om inzicht, inspiratie en handvatten te bieden om de kracht van diversiteit in organisaties beter te benutten. Het daagt je uit om manieren te bedenken om je eigen organisatie nog meer open te stellen voor nieuwe gezichten en andere meningen. Om plannen te maken en handen en voeten te geven aan inclusie zodat je aan de slag kan.

En nee. Je kunt niks winnen. Maar de winst zijn de goede en andere gesprekken anders dan de dagelijkse. Het is tijd voor andere gesprekken. En zeker nu in coronatijd. Enneh…wij als NOV en programma worstelen ook met het vraagstuk rond diversiteit en inclusie. Want ook voor ons is de vraag ‘hoe krijgen we meer diversiteit in de expeditiebegeleiders?’ Dat is een zoektocht. De fondsen stellen terecht deze vraag. Dat vraagt een zoekende houding. Niet een antwoord houding.”


Je kent organisaties die op zoek zijn naar vrijwilligers, maar zij weten niet waar ze die moeten zoeken? Wordt dan expeditiebegeleider en help organisaties met de Expeditie Nieuwe Gezichten!

De Expeditie Nieuwe Gezichten is een methode om met een groep van verschillende organisaties samen aan de slag te gaan om nieuwe mensen te enthousiasmeren en werven.

Vereniging NOV gaat er voor zorgen dat er door het hele land expeditiebegeleiders worden opgeleid, zodat een organisatie kan meedoen met een expeditie om nieuwe gezichten te werven

Bijzondere samenwerking

Binnen de Expeditie Nieuwe Gezichten zijn het VSBfonds, Oranje Fonds en Kansfonds een bijzondere samenwerking aangegaan.

Wij stelden ieder fonds de volgende vragen: Wat is het belang van vrijwilligers voor de filantropie? Hoe kunnen jullie als fonds de Expeditie Nieuwe Gezichten gebruiken voor je eigen organisatie en jullie partners? En waarom zijn jullie deze bijzondere samenwerking aangegaan en wat verwacht je ervan?!

Oranje Fonds

"Bij filantropie en vrijwilligerswerk gaat het allebei om je inzetten voor een andere, voor een betere wereld. Voor het Oranje Fonds is vrijwilligerswerk een essentieel element, onmisbaar in de samenleving. Alle projecten die wij ondersteunen hebben daarom een vrijwillige component in zich.

De bijdrage van het Oranje Fonds aan dit project geeft ons de kans om in het jaar van de Vrijwillige inzet een breder veld te steunen in het vergroten van het vrijwilligers potentieel en hier ook aandacht voor te vragen. Anderzijds levert ons dit als Fonds ook inzichten op over het kunnen vinden en binden van nieuwe vrijwilligersgroepen die wij op onze beurt weer kunnen delen met initiatiefnemers die door ons financieel gesteund worden.

De meerwaarde die het Oranje Fonds ziet in in de samenwerking met NOV en de andere twee fondsen ligt in de kracht van leren van de ervaringen die NOV opdoet met deze vernieuwde aanpak en de mogelijkheid om dit als fondsen vervolgens ook verder te kunnen verspreiden."

Kristel Ashra, Oranje Fonds

Kansfonds

"Vrijwilligers weten als geen ander wat ‘omzien naar elkaar’ betekent. Vrijwilligers werken bovendien als een hefboom. Zij inspireren mensen in hun omgeving om zich ook voor anderen in te zetten.

Met de expeditie Nieuwe Gezichten steunt het Kansfonds een traject waarin wij samen met NOV willen leren hoe het werkveld van vrijwillige inzet zich ontwikkelt en bijdraagt aan het toerusten en duurzaam binden van (nieuwe) vrijwilligers aan onze partners.

Vrijwillige inzet staat centraal in het werk van ons fonds en het is een kans om in samenwerking met NOV in dit specifieke jaar een extra inspanning te doen om het vrijwilligersveld te vergroten en te verrijken."

Bram Truijen, Kansfonds

VSBfonds

"Filantropie staat voor iets doen voor een ander. Vrijwilligerswerk is een vorm van filantropie. Zij geven tijd en stellen hun talenten ter beschikking zonder er geld voor te vragen. Als alle vrijwilligers acuut zouden stoppen met hun werkzaamheden, ontstaat er op heel veel plekken in onze samenleving een groot probleem.

Met de Expeditie Nieuwe Gezichten steunt het VSBfonds een programma dat diversiteit en inclusie binnen het veld van vrijwilligerswerk op grote schaal en door heel Nederland een stap verder brengt. Als fonds dat ‘actief burgerschap’ stimuleert en wil bijdragen aan een maatschappij waarin iedereen meedoet past dit programma goed bij ons. We hebben er daarom voor gekozen om Expeditie Nieuwe Gezichten niet alleen financieel mede mogelijk te maken, maar er zelf ook actief bij betrokken te zijn. Zo kunnen wij de geleerde lessen tijdens dit programma ook vertalen naar ons als fonds en beschikbaar stellen aan andere initiatieven met wie we in contact staan die hiermee bezig zijn. Daarnaast laten wij zo zien dat we vrijwilligerswerk belangrijk vinden. We gaan graag in gesprek met mensen met ideeën voor projecten die inclusie bevorderen en waarin vrijwilligers een rol spelen.

We verwachten dat er nieuwe bronnen van actief burgerschap worden aangeboord; veel mensen zetten zich al in voor een ander, of willen dat doen, maar weten niet hoe. Doordat er nieuwe wegen bewandeld gaan worden en organisaties daarin kritisch naar zichzelf leren kijken, verwachten we dat veel nieuwe vrijwilligers in beeld komen en betrokken worden op een manier die bij hen past. Als we dat dan samen ook nog eens goed zichtbaar kunnen maken levert dat weer een stimulans op voor anderen om ook actief te worden."

Kyra van West, VSBfonds